એપ્રિલ 2020


મનુષ્ય જન્મજન્માન્તરનાં પુણ્યપાપ પ્રમાણે ફળ પામે છે. છતાં એના શુભાશુભનું નિમિત્ત ગ્રહ હોય છે. પ્રાચીન મહર્ષિઓએ એટલા માટે આગ્રહપૂર્વક કહ્યું છે કે, પ્રયત્નપૂર્વક ગ્રહશાંતિ કરવી આવશ્યક છે.
ભૃગુઋષિએ કહ્યું છે કે –

ग्रहाः रज्यं प्रयच्छन्ति ग्रहा राज्य हरन्ति च |
ग्रहैस्तु व्यापितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरं ||

એટલે तस्मात सर्वप्रयत्नेन कर्तव्यं ग्रहशान्तिकं || એમ ગ્રહશાંતિનો આદેશ આપે છે. ગ્રહોને પૂજ્ય ગણી, હાનિવૃદ્ધિ ગ્રહઆધીન છે, એમ કહી મહર્ષિ નારદ પણ ग्रहेषु विषमस्थेषु शांति यत्नात समाचरत ભાર પૂર્વક કહે છે; મહર્ષિ વસિષ્ઠ ભય દર્શાવી કહે છે, ‘વિષમ ગ્રહોના જે વ્યક્તિ શાંતિ નથી કરતી તે अर्थंहानिं च मरणमाश्वत सर्वसंकटम | સંપત્તિનાશ, મરણ અને સર્વ સંકટો ભોગવે છે. મહર્ષિ યાજ્ઞવલ્કય પણ કાર્ય સિદ્ધિ માટે ગણપતિ અને ગ્રહોની પૂજા કરવાનું કહે છે.
આચાર્ય વરાહમિહિર ગ્રહનું ફળ પાત્ર અને કાળને અનુરુપ માની ગ્રહશાંતિના અનેક ઉપાયો બતાવે છે.
આચાર્યોએ ગ્રહશાંતિ માટે ધાતુ, રત્ન, ઔષધ, વનસ્પતિ, પુષ્પ, પશુ, ધાન્ય, રસ અને વસ્ત્રનાં દાનની વિધિ દર્શાવી છે તો સાથે સાથે સામાન્ય સરળ વિધિ બતાવી છે. ગ્રહોના જપ અને અનુષ્ઠાન વિધિ બતાવી ગ્રહપૂજાનો મહિમા વર્ણવ્યો છે. નવ ગ્રહો વિષમ હોય તો તેમનાં દાનો નીચે મુજબ કરવા ;

સૂર્ય સોનું, તાંબું, માણેક, ગાય, રક્તચંદન, ઘઉં, ગોળ, લાલ કમળ, લાલ વસ્ત્ર.
ચંદ્ર સોનું, ચાંદી, મોતી, શ્ંખ, કપૂર, ગાય, ચોખા, ધોળું વસ્ત્ર, જળપૂર્ણ ઘડો, સફેદ પુષ્પ.
મંગળ સુવર્ણ, તાંબું, પ્રવાળ, રક્ત વૃષભ, મસૂરની દાળ, ગોળ, રાતી કરેણ, લાલ રંગનું વસ્ત્ર.
બુધસોનુ, કાંસું, નિલમ, મગ, હાથી, ઘી, લીલું વસ્ત્ર, બધાં પુષ્પો.
ગુરુ સોનું, કાંસું, પોખરાજ, ચણાદાળ, ઘોડો, સાકર, પીળું વસ્ત્ર, પીળાં પુષ્પો.
શુક્ર સોનું, ચાંદી, હીરો, ચોખા, સફેદ ઘોડો અને સુગંધિત દ્રવ્યો, સફેદ પુષ્પો.
શનિ સોનું, લોખંડ, વાદળી નંગ, અડદ, ભેંસ, તેલ, કમ્બલ, કાળાં પુષ્પો.
રાહુ સોનું, સીસું, ગોમેદ, તલ, ઘોડો, કાળું વસ્ત્ર, મોટું ખડગ, કાળાં પુષ્પો.
કેતુ સોનું, પોલાદ, વૈદૂર્ય, કસ્તૂરી, તલ, બકરો, કાળું વસ્ત્ર, ઘેટો, કાળા પુષ્પો.

તથા વેદોક્ત કે પુરાણોક્ત મંત્રો વગેરેની વિધિ અધિકારી પુરોહિતો પાસેથી જાણી એ પ્રમાણે અનુષ્ઠાન કરવું. સામાન્ય સરળ વિધિ પણ કેટલાક આચાર્યોએ બતાવી છે. સૂર્ય માટે તાંબુલદાન, ચંદ્ર માટે ચંદનદાન, મંગળ માટે બ્રહ્મભોજન, બુધ માટે પુષ્પઅર્પણ, ગુરુ માટે શિવ અથવા વિષ્ણુને નમસ્કાર, શુક્ર માટે તૈલાભ્યંગ સ્નાન, રાહુ અને કેતુ માટે બ્રાહ્મણોને વંદન. આમ કરવાથી જે તે વિષમ ગ્રહની પીડા નષ્ટ થાય છે. આચાર્ય વરાહમિહિરે આ વિષમ ગ્રહની પીડાને નિવારવાની વિધિ ખૂબ જ સંક્ષિપ્ત રીતે બતાવી છે;
લાલ ફુલ, સુગંધીપદાર્થો, તાંબુ, સોનું અને વૃષભનાં દાનથી સૂર્ય, મંગળની; ગાય, સફેદ ફુલ, ચાંદી અને મિષ્ઠાન્નથી, ચંદ્રની; કામદીપકપદાર્થોથી, શુક્રની; કાળા પદાર્થોથી, શનિની; મણિ, ચાંદી, તેમજ તલનામ પુષ્પોથી, બુધની; પીળા પદાર્થોથી, ગુરુની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરવામાં આવે તો મનુષ્ય ઊંચેથી પડે કે સાપના રાફડામાં આટવાય તો પણ પીડીત થતો નથી
તેઓ આગળ કહે છે કે –
“દેવતાઓ અને બ્રહ્મણોની પૂજાથી શાંતિ, મંત્ર, જપ, નિયમ, દાન અને જિતેન્દ્રિયપણાથી, સજ્જનોના સમાગમ અને સદવચનોથી અશુભ દ્રષ્ટિજન્ય દોષોનો નાશ કરવો જોઈએ”

Jay Hanuman

happy Hanuman Jayanti